به گزارش مفدا گلستان، در مقاله ای که با تلاش"دکتر مرجان اکبری کامرانی جراح و متخصص چشم  " درباره «عیب های انکساری چشم (refractive  error)»، در نشریه علمی، فرهنگی دانشگاه علوم پزشکی گلستان منتشر شده، آمده است که چشم ساختاری شبیه دوربین عکاسی است. پرتوهای آمده از اجسام وارد چشم شده، بعد از عبور از قرنیه و لنز روی شبکیه (فیلم) فوکوس می شوند وتصویر شفافی را تشکیل می دهند.

نزدیک بینی و دور بینی

این نویسنده در این مقاله آورده است که مجموعه قرنیه و عدسی در مجموع، قدرت انکساری چشم برای تشکیل به موقع تصویر روی شبکیه را به عهده دارند. این قدرت انکساری، مشابه سیستم های اپتیکی تلسکوپی، به انحنای قرنیه و عدسی و فاصله این دو از همدیگر بستگی دارد و در حالت پایه برای یک چشم طبیعی حدود ۶۳ دیوپتر است که می تواند تصویر اجسام دور را روی شبکیه فوکوس کند. در حالت تطابق، چشم با تغییر در انحنا و موقعیت لنز، قدرت انکساری مجموعه خود را بالاتر می برد تا بتوانیم تصویر اجسام نزدیک تر را هم به موقع روی شبکیه تشکیل دهد.

وی ادامه داد : ساختار بعضی چشم ها به گونه ای است که محل تشکیل تصویر واضح، کمی جلوتر و یا عقب تر از شبکیه است که به این حالت عیب انکساری (refractive  error) گفته می شود. در صورتی که قدرت انکساری چشم در حالت پایه (بدون تطابق) برای همگرایی پرتوها بیشتر از مقدار مورد نیاز باشد و تصویر زودتر و جلوتر از شبکیه تشکیل شود به چشم نزدیک بین (myopia)گفته می شود.

دکتر اکبری خاطر نشان کرد که این چشم ها می توانند اجسامی که نزدیک هستند را ببینند چون برای دیدن آن ها نیاز به قدرت انکساری بیشتری نسبت به اجسام دورتر هست. افرادی که عیب انکساری ندارند، به کمک تطابق قدرت انکساری خود را بالا می برند تا اجسام نزدیک را ببینند و مطالعه کنند. افراد نزدیک بین بسته به مقدار عیب انکساری نزدیک بینی نیاز به تطابق کمتری برای مشاهده اجسام نزدیک دارند. از آنجا که هیچ چشمی نمی تواند قدرت انکساری خود را کمتر از حد پایه بکند، این افراد نمی توانند تصویر واضحی از اجسام دور داشته باشند و به کمک عینک یا لنز تماسی می توان قدرت انکساری چشم را کم کرد.

وی در این مقاله به این مطلب اشاره کرد که از آنجایی که زندگی فعال روزمره از راه رفتن و فعالیت های بدنی، ورزش، رانندگی و... و. نیاز به دید دور دارد این افراد اکثر اوقات، برای داشتن دید شفاف، وابسته به استفاده از عینک و یا لنز تماسی هستند. یکی دیگر از راه های جبران عیب انکساری در این افراد، انجام جراحی های لیزری در سطح قرنیه چشم و یا کاشت لنزه ای داخلی چشمی برای تغییر قدرت انکساری به طور دائمی است که وابستگی فرد به عینک یا لنز تماسی را حذف می کند.

نویسنده مقاله تصریح کرد  : در بعضی افراد، قدرت انکساری چشم در حالت پایه برای همگرایی پرتوها کمتر از میزان لازم است و تصویر دیر تر و پشت شبکیه تشکیل می شود. به این افراد دوربین (Hyperopia)گفته می شود.

این افراد برای اینکه اجسام دور را ببینند هم لازم است تطابق کنند و قدرت انکساری چشم را افزایش دهند تا تصویر شفاف روی شبکیه شان تشکیل شود. طبیعی است که برای دیدن اجسام نزدیک، نیاز به تطابق بیشتری نسبت به چشم های بدون عیب انکساری دارند.

وی گفت : بسته به میزان دور بینی، ممکن است مقدار تطابق مورد نیاز برای جبران دور بینی به قدری زیاد باشد که فرد نتواند تصاویر دور و نزدیک را واضح ببیند و نیاز به عینک یا لنز تماسی داشته باشد. یا اینکه فرد بتواند به کمک تطابق و بدون وابستگی به عینک، دید خوبی داشته باشد و حتی از دوربینی خود مطلع نباشد اما انجام تطابق طولانی باعث خستگی چشم و سر درد های گهگاه می شود. از طرف دیگر قدرت تطابق چشم ها با افزایش سن به تدریج کم

می شود.

نویسنده مقاله خاطر تاکید کرد که خستگی چشم ها حین کار نزدیک و تار دیدن نزدیک از علائم دوربینی خفیف است که بعد از تشخیص، به کمک عینک می توان این عیب انکساری را جبران کرد.

در پایان مقاله چنین آمده است که  انجام جراحی لیزری سطح قرنیه و یا کاشت لنزهای داخل چشمی نیز از راه های دیگر اصلاح دور بینی است که در افراد دوربین بعد از بررسی شدت دوربینی و با توجه به سن بیمار، درباره امکان انجام آنها تصمیم گیری می شود. در صورت مناسب بودن شرایط، برای انجام این جراحی ها وابستگی فرد به عینک برطرف می شود.

این مقاله در نشریه علمی، فرهنگی دانشگاه علوم پزشکی گلستان، سال اول /پاییز ۹۹ به چاپ رسیده است.