به گزارش مفدا، بنابر اعلام وزارت بهداشت شعار روز ماما که فردا ۱۶ اردیبهشت ماه خواهد بود به عنوان  «ماما؛ پرتوان و پویا، همراه و همگام برای سلامت زنان» اعلام شد.

در هر لحظه، نوزاد یا نوزادانی در گوشه و کنار دنیا متولد می‌شوند. حادثه‌ای که کثرت و قدمت آن باعث شده است تا عظمت این بزرگترین معجزه خلقت از چشم‌ها پنهان بماند. آری! تولد بزرگترین، باشکوه‌ترین و بحرانی‌ترین لحظه زندگی و قدیمی‌ترین تجربه بشری است و در میان مشاغل نیز مامایی (در شکل سنتی آن) یکی از قدیمی‌ترین مشاغل است.

اما باید گفت هدف ازعلم مامایی سلامت مادر و نوزاد است. در گذشته نه چندان دور اطلاعات دربارهٔ سلامت جنین منحصر به شنیدن صدای قلب جنین و رشد ظاهری رحم بود. هرچند این دو علایم به نوبه خود دارای اهمیت ویژه‌ای است ولیکن بسیار محدود و ناکافی بود در حالی که با پیشرفت فناوری و کاربرد آن در رشته مامایی اطلاعات را درباره حیات جنین تا بدان جا رسانده که قادر هستیم لحظه به لحظه خطرات احتمالی که ممکن است زندگی جنین را در داخل رحم به مخاطره بیندازد شناسایی نموده و در صورت لزوم در صدد رفع آن برآییم به طوری که در حال حاضر جنین به مثابه بیمار دوم محسوب می‌شود.

هنگام ورود به بیمارستان و بخش زایمان آنچه به گوش می‌رسد صدای گریه نوزادانی است که اگر چه برای ما کلافه کننده است اما برای مادری جوان که پس از کشیدن دردهای فراوان برای اولین بار نوزاد سالم و دوست داشتنی‌اش را در بغل می گیرد نشاط آور است و با دیدنش لبخندی بر چهره خسته‌اش نقش می‌بندد، اما کسانی دیگر نیز هستند که در کنار مادرو با کمک به او نقش ارزنده‌ای در تولد زیباترین هدیه هستی به عهده دارند.
آری مهربانی ماما اگر بیشتر از مادر نباشد کمتر هم نیست.

در این گزارش اشاره‌ای به تاریخچه مامایی در ایران خواهیم کرد تا بینیم مامایی در ایران از چه جایگاهی ریشه می‌گیرد.

پیدایش و گسترش مدارس مامایی در ایران

از سال ۱۲۹۸ آموزش مامایی در تهران، به طور غیررسمی شروع شد و تا سال ۱۳۰۸ ادامه داشت و از آن سال به بعد آموزشگاه مامایی فعالیت خود را به طور رسمی در تهران آغاز کرد. در سال ۱۳۰۹ اساسنامه مخصوص مدرسه به تصویب رسید طول دوره ۳ سال و شرط ورود دارا بودن گواهینامه ۵ ساله متوسطه دختران بود. ریاست مدرسه در بدو امر بر عهده رئیس مدرسه طب بود.

سیر تحوالت آموزش مامایی قبل از انقلاب فرهنگی

قبل از انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۱۹ بیمارستان زنان وابسته به دانشکده پزشکی گردید و به دنبال آن آموزشگاه مامایی نیز به آنجا وابسته شد و تا سال ۱۳۲۸ این وضعیت موجود بود. در سال ۱۳۲۱ ،اساسنامه آموزشگاه مامایی تغییر کرد و به موجب آن شرط ورود داشتن مدرک شش متوسطه بود. تا سال ۱۳۳۱ این آموزشگاه با ۴۲۶ نفر مامای فارغ التحصیل فعالیت کرد و در فاصله سال‌های ۱۳۳۱ تا ۱۳۳۴ تعطیل بود.

این آموزشگاه در بهمن ماه سال ۱۳۳۴ مجدداً شروع به فعالیت کرد، با این تفاوت که به فارغ التحصیلان ۳ ساله پرستاری کشور که مدرک معادل لیسانس داشتند، بعد از ۱۲ الی ۱۸ ماه آموزش مامایی، لیسانس کامل داده می‌شد و با عنوان پرستار ماما (نرس ماما) فارغ التحصیل می‌شدند. این روند تا سال ۱۳۶۰( ه.ش) ادامه داشت. از سال ۱۳۴۰ به بعد آموزش مامایی به دست مربیان ایرانی انجام می‌شد. البته همزمان در بعضی از شهرستانها نیز دانشجویان لیسانس مامایی تربیت می‌شدند.

به طوریکه در دانشگاه تبریز از سال ۱۳۲۸ تا سال ۱۳۴۲ لیسانس مامایی و از سال ۱۳۴۲ تا سال ۱۳۴۹ پرستار ماما تربیت می‌شد و در مدرسه عالی مامایی اصفهان از سال ۱۳۵۲ تا سال ۱۳۶۱ و در دانشگاه شهید بهشتی(ملی سابق)دوره آموزش لیسانس مامایی برقرار بود و در دانشگاه مشهد از سال ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۵ پرستار ماما تربیت می‌شد. از سال ۱۳۴۹ توسط وزرات بهداری و هلال احمر، به منظور رفع کمبود از سال ۱۳۴۹ توسط وزرات بهداری و هلال احمر، به منظور رفع کمبود ماما، مقطع دو ساله فوق دیپلم مامایی دایر شد که شرط ورود به آن داشتن دیپلم کامل متوسطه بود.

آموزش‌های کمکی مامایی (بهیار ماما، ماما سپاهی و ماما روستایی)

همچنین قبل از انقلاب فرهنگی در بعضی از مراکز کشور آموزش‌های کمکی مامایی نیز وجود داشت. به طوریکه در آموزشگاه‌های بهیاری با گنجاندن درسهای مامایی در سال دوم تحصیلی اقدام به تربیت بهیار ماما میشد که از سال ۱۳۴۵ تا ۱۳۶۰ طبق اساسنامه مصوب وزارت آموزش و پرورش اجرا شد. مراکز بهداشتی درمانی روستایی یا خانه‌های بهداشت با برگزاری دوره‌های شش ماهه به افراد آموزش میدادند و گواهینامه‌ای به آنها داده میشد و به عنوان ماما روستایی در روستاها مشغول به کار میشدند. از سال ۱۳۵۱ الی ۱۳۵۸ به دخترانی که دیپلم کامل متوسطه داشتند، آموزش‌های کوتاه مدت مامایی میدادند و به آنان گواهینامه ماما سپاهی داده میشد.

سیر تحوالت آموزش مامایی پس از انقلاب فرهنگی

پس از انقلاب فرهنگی از سال ۱۳۶۱ در اولین کنکوری که برگزار گردید بعضی از مدارس عالی مامایی کشور در مقطع کاردانی دانشجوی مامایی پذیرفتند. هدف آن رفع نیاز عاجل انسانها، انجام زایمان طبیعی در بیمارستانها و مراقبت و بهداشت مادر و کودک در مراکز بهداشتی بود. دانشجویان پس از فارغ التحصیلی میتوانستند در آزمون کاردانی به کارشناسی شرکت نمایند و ادامه تحصیل دهند. اولین آزمون کارشناسی ناپیوسته مامایی در سال ۱۳۶۴ برگزار گردید.

فارغ التحصیلان کاردانی پرستاری هم می‌توانستند در این آزمون شرکت کنند ولی پس از قبولی باید حداقل ۱۲ واحد به عنوان پیش نیاز گذرانده و ۴۵ زایمان نیز انجام داده باشند. از سال ۱۳۶۶ بعضی از دانشکدههای پرستاری و مامایی کشور شروع به پذیرش دانشجوی مامایی در مقطع کارشناسی پیوسته کردند که با گذشت زمان بر تعداد این دانشکدهها افزوده شد. وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی در سال ۱۳۶۵ و با تصویب مجلس شورای اسالمی، عهدهدار امر آموزش پزشکی در کشور گردید و بر این اساس دانشکدههای پزشکی و شاخههای وابسته به آن از وزارت فرهنگ و آموزش عالی جدا گردید و مدارس عالی پرستاری و مامایی نیز در هم ادغام شده و دانشکده‌های پرستاری و مامایی ایجاد گردید.

دانشگاه تربیت مدرس در سال ۱۳۶۴-۱۳۶۳ اولین آزمون کارشناسی ارشد ناپیوسته را برگزار کرد. و دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی نیز در سال ۱۳۶۸ به طور مستقل این آزمون را اجرا نمود و پس از آن در سال ۱۳۶۹ دانشگاه‌های علوم پزشکی تهران، شهید بهشتی، ایران و اصفهان در رشته کارشناسی ارشد مامایی دانشجو پذیرفتند. این مقطع تحصیلی، دارای دو گرایش بهداشت مادر و کودک و آموزش مامایی میشد. سر انجام با به تصویب رسیدن مقطع PHD دکترای تخصصی با عنوان بهداشت باروری در سال ۱۳۸۴ کارشناسان ارشد مامایی این امکان را یافتند که همراه با دارندگان مدرک دکترای عمومی در اولین آزمون برگزار شده توسط وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی در آذر ۱۳۸۵ شرکت نمایند.

آموزش‌های کمکی مامایی (بهیار ماما و ماما روستایی) بعد از انقلاب فرهنگی نیز آموزشهای کمکی مامایی در بعضی از مراکز وجود داشت. به طوریکه در بعضی از آموزشگاه‌های بهیاری به فارغ التحصیالن بهیاری، یکسال آموزش مامایی داده میشد و بعنوان بهیار ماما فارغ التحصیل میشدند. همچنین بهورزان آموزش خدمت مامایی داده و به آنها گواهینامه داده میشد .

تأثیر انقلاب اسلامی ایران در حرفه مامایی

همانطوریکه عنوان گردید پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران میزان پذیرش دانشجوی مامایی با شدت زیادی افزایش یافت و علت آن نیاز جامعه اسلامی ایران به نیروهای متخصص و متعهد در امر مامایی و زایمان مطرح گردید به طوریکه ماماهای فارغ التحصیل در قالب طرح نیروی انسانی به اقصی نقاط مملکت اعزام شدند تا خدمات خود را به نحو مطلوبی ارائه دهند. پس از پیروزی  انقلاب اسلامی ایران پذیرش دستیاران مرد در رشته زنان مامائی ممنوع گردید و زنان مؤمن و متعهد کشور نیز پزشکان و ماماهای زن را ترجیح میدادند .

پذیرش سالانه دانشجویان مقطع کارشناسی مامایی در حال حاضر ۸۰۰ -۷۰۰ نفر در سال و در مقطع کارشناسی ناپیوسته مامایی حدود ۴۵۰ دانشجو میباشد. پذیرش دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد حدود ۸۵ نفر در سال و پذیرش مقطع دکتری حدود ۲۵ دانشجو در سال میباشد. فارغ التحصیلان مامایی در حوزه‌های مختلف آموزش، پژوهش، مدیریت و ارایه خدمات مشغول به کار میشوند. ارایه خدمت در این رشته شامل خدمات پیشگیری، غربالگری، تشخیص، مداخله، مراقبت و درمان، بازتوانی، مشاوره، حمایت، توانمندسازی و ارتقای سالمت میباشد.

این خدمات در گروه‌های مختلف هدف شامل مادران، نوزادان، کودکان، نوجوانان، جوانان، میانساالن، و سالمندان ارایه میشود. مامائی در ساختار سازمانی وزارت بهداشت در سال ۱۳۵۳ که تشکیلات وزارت بهداری سابق مورد تجدید نظر قرار گرفته، اداره پرستاری و مامائی تبدیل به اداره کل پرستاری و مامائی گردید که در ساختار زیر مجموعه معاونت فنی بوده است .در سال ۱۳۵۸ تا ۱۳۵۹ تشکیلات پرستاری مورد تجدید نظر قرار گرفت . اداره کل پرستاری و مامائی تبدیل به دفتر امور پرستاری و مامائی زیر نظر معاونت امور درمان گردید در سال ۷۴-۷۳ مجموعه مامائی از دفتر امور پرستاری جدا شد و بصورت اداره مامائی تحت نظارت اداره کل خدمات درمانی قرار گرفت.

در سال ۱۳۸۳ اداره مامائی در اداره سلامت مادران ادغام گردید و پس از ۴ سال مجددا" دراسفند سال۱۳۸۷ در زیر مجموعه مرکز توسعه شبکه با هدف تبیین نقش و جایگاه ماما در نظام سلامت برای پاسخگوئی به نیازهای جاری و افق‌های آینده حرفه مامایی و تالش برای دستیابی به این جایگاه، ، در معاونت سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بازگشایی شد. با بازنگری ساختار وزارت بهداشت در سال ۱۳۸۹این اداره، با پیوستن به دفتر مدیریت بیمارستانی و تعالی خدمات بالینی، در حوزه معاونت درمان به خدمات خود ادامه داد.

فعالیت‌های این اداره به طور عمده در راستای سیاست گذاری در حوزه مامایی و تعالی کیفیت خدمات مامایی، آموزش مامایی می باشد. لازم به ذکر است که این اداره جهت بهره مندی از تجارب و منابع تین المللی، بطور فعال با دفتر صندوق توسعه سازمان ملل متحد در جمهوری اسالمی ایران همکاری می نماید. همچنین در راستای ارتقاع خدمات سالمت زنان ونوزادان از شهریور ماه سال۱۳۸۹ جایگاه مشاور وزیر در امور مامائی به منظتور همکاری و ایجاد هماهنگی بین معاونت های وزارت متبوع در مجموعه حوزه وزارتی ایجاد شده است.

در شرایط کنونی، خدمات مامایی در کشور ما به صورت ارایه مراقبت‌های دوران بارداری و بعد از زایمان، خدمات باروری سالم و همچنین مراقبت از کودک م‌یباشد که ۵۰ تا ۶۰ درصد این خدمات در مراکز دولتی انجام میشوند. ماماها همچنین در بیمارستان‌های آموزشی و غیرآموزشی در بخش‌های مرتبط به ارایه خدمات میپردازند. در بخش خصوصی دارندگان مدرک کارشناس مامایی و بالاتر با مجوز دفتر کار میتوانند در مطب فعالیت نمایند. بررسی شاخص‌های عملکردی نشان میدهد که خدمات مامایی در حوزه های مختلف ارایه خدمات که ذکر گردیدند، توانسته است در ارتقای بسیاری از شاخص‌های سالمت باروری تاثیر قابل توجهی داشته باشد.

شاخص‌هایی مانند نسبت مرگ مادران(MMR(Rate Mortality Maternal ،درصد شیوع استفاده از روش‌های پیشگیری از بارداری در زنان ۴۹-۱۵ سال، میزان حاملگی‌های ناخواسته، درصد تغذیه با شیرمادر، درصد پوشش مراقبت‌های بارداری، درصد زایمان در مرکز زایمانی، درصد زایمان توسط افراد دوره دیده و پوشش مراقبت‌های پس از زایمان در سال‌های اخیر روند رو به بهبود داشته است که خدمات مامایی در این روند تاثیرگذار بوده است.

اما حوزه‌هایی نیز وجود دارند که وضعیت موجود نشان دهنده نیاز به تلاش بیشتر برای دستیابی به وضعیت مطلوبتر میباشد. از جمله میزان زایمان‌های طبیعی که کمتر از حد مورد انتظار میباشد. استاندارد اعلام شده از سوی سازمان بهداشت جهانی برای زایمان به روش سزارین ۱۵-۱۰ درصد است که در کشور ما به بیش از سه برابر این میزان رسیده است. تحقیقات انجام شده در کشور نشان دهنده رابطه قوی بین انجام سزارین باپیامد مرگ مادر در استان‌های مختلف کشور است.

در بخش پایانی این گزارش اشاره‌ای به آن چه دکتر شهلا خسروی مشاور وزیر بهداشت در امور مامایی در خصوص مطالبات ماماهای عزیز کشورمان از جمله در خصوص تعیین تکلیف پوشش بیمه‌ای خدمات مامایی داشت می‌کنیم.

وی ضمن تبریک روز جهانی ماما به تمام ماماهای کشور، گفت: با شیوع بحران کرونا، کاربری برخی بیمارستان‌ها برای پذیرش بیماران کرونایی تغییر پیدا کرد و ماماهایی که در این بیمارستان‌ها حضور داشتند، به صورت داوطلبانه در همانجا مانده و از بیماران کرونایی مراقبت کردند. از سوی دیگر بیمارستان‌هایی به شکل مشخص در حوزه زایمان فعال بودند که ماماها نیز به صورت اختصاصی با وجود بار کاری بالا، در آن مراکز فعالیت می‌کردند و خوشبختانه توانستند این موضوع را به شکل مناسبی مدیریت کنند. بزرگترین نقش ماماها تریاژ مادران باردار علامت دار یا مشکوک به کرونا بود تا آنها را از سایر مادران جدا کنند.

هزار ماما به عنوان مراقب سلامت حدود ۲۵ میلیون غربالگری را انجام دادند

دکتر خسروی افزود: بخشی از نیروهای ما در حوزه درمان نیروهای طرحی هستند و با وجود این که این طرح در مامایی اجباری نیست، اما نیروهای طرحی بدون آن که طرح خود را لغو کنند در بیمارستان‌ها حضور داشتند تا به مراقبت از مادران باردار بپردازند. همچنین علاوه بر رسیدگی‌هایی که در بیمارستان برای مادران باردار صورت می‌گرفت پیگیری بیماران ترخیص شده نیز از جمله اقداماتی بود که ماماها انجام می‌دادند.

مشاور وزیر بهداشت در امور مامایی  تاکید کرد: مهمترین وظیفه در غربالگری کرونا برعهده نیروهای بهداشت بود و در این زمینه ۱۲ هزار ماما به عنوان مراقب سلامت حدود ۲۵ میلیون غربالگری را انجام دادند.

وی با بیان اینکه ماماها در تماس با خون و ترشحات مادر باردار مبتلا به کرونا ممکن است به این ویروس مبتلا شوند، گفت: براساس بررسی‌های صورت گرفته تاکنون ۵۰۰ مادر باردار کرونایی در بیمارستان‌ها بستری شده و ۲۰۰ مادر باردار نیز به شکل سرپایی به بخش‌های درمانی مراجعه کرده‌اند.

وی در پاسخ به سوالی درباره تعداد مبتلایان و فوتی ‌های نیروهای مامایی در بحران کرونا تصریح کرد: حدود ۲۴۰ ماما به ویروس کرونا مبتلا شده‌اند و براساس آخرین اطلاعات  ما حدود ۴۰ تا ۵۰ نفر آنها در بیمارستان‌ها بستری هستند و متاسفانه ۳ نفر در حوزه مامایی جان خود را بر اثر ابتلا به کرونا از دست داده‌اند.

مشاور وزیر بهداشت در امور مامایی درخصوص مشکلاتی که در زمینه تایید نسخ نوشته شده توسط ماماها وجود دارد، تصریح کرد: ماما می‌تواند براساس شرح وظایف مصوب خود در وزارت بهداشت اقدام به تجویز برخی داروها و خدمات برای بیمار کند. در صورتی که قرار باشد نسخه‌ای که ماما می‌نویسند در دفترچه بیمه نوشته شود از آنجایی که خدمات مامایی تحت پوشش بیمه قرار ندارد، این نسخ که در دفترچه‌های بیمه هستند باید به تایید پزشک متخصص برسند.

هزار و ۲۵۰ ورودی و هزار و ۲۵۰ فارغ التحصیل مامایی در بخش دولتی

خسروی در خصوص تعداد دانشجویان و فارغ التحصیلان رشته مامایی تصریح کرد: در حال حاضر در دانشگاه‌های بخش دولتی سالانه  حدود ۱۲۵۰ ورودی مامایی داریم که همین تعداد نیز فارغ التحصیل می‌شوند. البته این موضوع در دانشگاه آزاد کمی متفاوت است؛ در بخش کارشناسی مامایی دانشگاه آزاد در سال ۹۸ حدود ۴ هزار نفر فارغ التحصیل شدند که با توجه به کنترل‌هایی که قرار است بر ورودی‌های مامایی این دانشگاه انجام شود، این رقم طی دو تا سه سال آینده نصف خواهد شد.

وی در خصوص موضوع بیکاری فارغ التحصیلان مامایی اظهار کرد: مشکل بیکاری معمولا در تمام رشته‌ها وجود دارد و ما در حوزه بیکاری ماماها در بخش دولتی سعی کرده‌ایم با توجه به نیازمان دانشجو پذیرش کنیم؛ البته این در حالی است که ماماها می‌توانند در بخش خصوصی نیز فعالیت داشته باشند و در صورتی که بتوانیم مدیریت این موضوع را به خوبی پیش ببریم، تعداد ماماهای بیکار بسیار کم خواهد بود. البته نباید فراموش کنیم که موضوع جذب نیروی کار یک موضوع بین بخشی است. موضوع جذب نیروی انسانی کار آسانی نیست و برای نیروهای مورد نیاز چه در بخش مامایی و چه در سایر بخش‌ها، قرارداد ۸۹ روزه نوشته شده است.

خسروی در پاسخ به سوالی در خصوص تعداد نوزادان مبتلا به کرونا گفت: تاکنون ۲۰ نوزاد مبتلا به کرونا گزارش شده است، البته این موضوع که کرونا از مادر به جنین منتقل می‌شود، همچنان جای بحث دارد. همکاران ما ۶۰۰ هزار مادر باردار را دو بار غربالگری کردند تا از شیوع این بیماری جلوگیری کنند.

تعیین تکلیف پوشش بیمه‌ای خدمات مامایی، به زودی

مشاور وزیر بهداشت در امور مامایی  در خصوص پوشش بیمه‌ای خدمات مامایی، بیان کرد: پوشش بیمه‌ای خدمات مامایی مصوبه هیات دولت را دارد و به شکل جدی در حال پیگیری آن هستیم؛ چراکه دغدغه شخص وزیر بهداشت نیز است. براساس اقدامات صورت گرفته می‌توانیم قول بدهیم ظرف یک تا دو ماه آینده این موضوع به سرانجام مشخصی برسد. از طرف دیگر اگر قرار باشد با توجه به بیانات مقام معظم رهبری خانواده‌ ها را تشویق به فرزندآوری کنیم، پوشش خدمات بیمه‌ای در حوزه مامایی می‌تواند یکی از این مشوق‌ها بوده و علاوه بر آن مادر را به انجام زایمان طبیعی نیز ترغیب کند.

وی یادآور شد: در حال حاضر کمبود نیروی مامایی در بخش‌های مامایی دیده می‌شود، البته این کمبود در سطوح مختلف وزارت بهداشت مشاهده می‌شود و اطلاعات ما برای جذب ماما به معاونت توسعه وزارتخانه انتقال داده شده است. در استخدام‌های اخیر نیز تعدادی ماما جذب شدند و قول‌هایی دادند که براساس جذب نیروی انسانی سال ۹۶ یا ۹۷ تعداد دیگری نیرو جذب شوند که با برگشت به شرایط عادی و عبور از کرونا می‌توان این موضوع را پیگیری کرد.

دکتر خسروی گفت: با توجه به شیوع ویروس کرونا در کشور برخی از مادران برای دریافت خدماتی مانند سونوگرافی و غیره، ترس‌های داشتند و ممکن بود دریافت خدمات را به تعویق بیندازند. صدای مشاوره ماما در مورد دغدغه‌های مادران باردار توصیه‌های لازم را به آنها ارائه می‌کرد و آموزش‌های لازم به آنها داده می‌شد تا جایی که از شروع ویروس کرونا در کشور بیش از ۱۶۰ بسته آموزشی توسط تیم تحقیقاتی ما طراحی شده و به مادران باردار ارائه شد.

مشاور وزیر بهداشت در امور مامایی در خصوص بیمارستان‌های دوستدار مادر و کودک بیان کرد: بیمارستان‌های دولتی تلاش کردند تا به سمت این موضوع حرکت کنند، اما صرفا تلاش کافی نیست و باید معیارهای اعتباری خود را افزایش دهیم.

وی در خصوص احتمال انتقال ویروس کرونا از طریق شیر مادر به نوزاد اظهار کرد: در این زمینه مقالاتی وجود دارد که بیان می‌کند احتمال انتقال این ویروس وجود دارد، اما همچنان نمی‌توان به طور قطعی در این زمینه صحبت کرد. بنابراین با آموزش‌هایی که به مادر داده می‌شود سعی می‌کنیم تماس پوستی مادر با نوزاد را تا حد امکان کاهش داده و اقدامات براساس پروتکل‌های مشخص انجام شود.

خسروی در خصوص تاریخ تولدهای لاکچری گفت: زایمان لاکچری یک موضوع فرهنگی است و باید اقدامات فرهنگی برای آن انجام شود. با برگزاری کلاس‌های پیش از زایمان برای مادران توضیحات لازم ارائه می‌شود. هر چند که شاید عده‌ای از مادران متقاعد نشده و بخواهند در تاریخ خاصی فرزند خود را به دنیا آورند، اما یک مادر نباید فراموش کند که در مقابل سلامت نوزاد خود مسئول خواهد بود.

افزایش درصد زایمان‌های طبیعی هم در ارتقای سالمت زنان و هم در راستای کاهش بار اقتصادی نظام سالمت میتواند مورد توجه باشد.

گفتنی است پنجم ماه می، از سوی سازمان بهداشت جهانی و کنفدراسیون بین‌المللی مامایی به نام روز جهانی ماما نام‌گذاری شده است، برای اولین بار در سال ۱۹۸۰ این روز به‌عنوان روز جهانی ماما پیشنهاد و سپس از سال ۱۹۹۲ به‌صورت رسمی ، به افکار عمومی جهان اعلام شد.

امید این که ماما این فرشته نجات در هنگام درد و رنج زایمان آن گونه که شایسته تلاش زیبای او است دیده شود./انتهای پیام

کدخبرنگار:۱۰۶۳۰