"میترا بختیاری"، سرپرست مرکز ناباروری استان کرمانشاه، دانش آموخته دکترای تخصصی علوم تشریح از دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و دارای رتبه اول کشوری در آزمون دکترای وزارت بهداشت با گرایش جنین شناسی بالینی است. وی سرپرست مرکز ناباروری استان بوده که اولین عمل میکرو اینجکشن را بعد از گذراندن دوره آموزشی در موسسه رویان تهران، در قالب تیمی در استان کرمانشاه انجام داد که با موفقیت منجر به تولد نوزاد زنده شد.

در ادامه گفتگوی ایشان با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی مفدا کرمانشاه را می خوانید:

دکتر میترا بختیاری در این گفتگو اعلام کرد: آغاز به کار ما در مرکز ناباروری استان با 4  متخصص زنان بود و من تنها جنین شناس بالینی بودم که در این فرآیند همکاری می کردم و طی سال های ابتدایی راه اندازی مرکز بی وقفه و بدون استفاده از تعطیلات به طور تمام وقت مشغول به کار بودم. حتی در تعطیلات نوروز هم مسئولیت سرکشی تانک های مخصوص نگهداری جنین، اسپرم و تخمک ها را به عهده داشتم. خوشبختانه در حال حاضر با دو همکار جنین شناس دیگر تیم تخصصی آزمایشگاه جنین شناسی مشغول ارائه خدمت به مراجعین می باشد.

وی ادامه داد: در آغاز شروع به کار مرکز ناباروری، هفته ای یک یا دو میکرواینجکشن انجام می گرفت. خوشبختانه با توجه به نتایج مثبت مراجعین، روند روبه رشدی را شاهد بودیم به طوری که در حال حاضر  ماهانه60تا70میکرواینجکشن توسط تیم تخصصی مرکز انجام می شود و بالاترین آماری که ما در کارنامه کاری کسب کردیم بیش از100  میکرواینجکشن در یک ماه بوده است.

بختیاری افزود: پروسه درمان با توجه به نوع نیاز، سن و شرایط بیمار متفاوت است و با تشخیص متخصص ممکن است از ساده ترین روش تا آخرین نوع خدمات درمانی متفاوت باشد. هزینه در ابتدای امر به صورت آزاد بود اما از سال ١٣٩٥ با اهتمام وزارت بهداشت و با توجه به فرمایش رهبری این اقدامات در لیست خدمات دارای تخفیف ٨٥ درصدی قرار گرفت، به گونه ای که عملی با هزینه آزاد2 میلیون و 800هزار تومان، با مبلغ 400هزار تومان برای مددجو به انجام می رسد.

وی ادامه داد: در همین راستا طرحی از سوی بنیاد برکت نیز وجود دارد که به روستاییان تعلق داشته و هزینه های درمان از صفر تا صد بر عهده این بنیاد می باشد و متقاضیان با مراجعه به این سامانه و وارد کردن کد ملی می توانند از این معافیت هزینه بهره مند شوند.

بختیاری با توجه به شرایط و امکانات موجود در بیمارستان معتضدی افزود: انتظاری که از مسئولین وجود دارد، توجه و اهتمام ویژه به کلینیک ناباروری بیمارستان معتضدی به عنوان تنها مرکز دولتی در استان و چند استان هم جوار می باشد و با توجه به پوشش دادن چند استان داخلی، مراجعین عراقی و حجم بالای مراجعین، نیاز به فضایی مناسب که جوابگوی حجم بالای بیماران باشد ضروری به نظر می رسد.

وی خاطرنشان کرد: اهداف ما در آینده حفظ وضعیت موجود، بهبود کیفیت خدمات و راه اندازی بخشPGD یا بخش ژنتیک به منظور کامل شدن خدمات در داخل استان می باشدو این موضوع و انجام PGD امکان انتخاب جنین سالم قبل از انتقال جنین را فراهم خواهد کرد. هم چنین در شرایط فعلی، مراجعین نیازمند به بررسی ژنتیکی جنین ها قبل از انتقال، برای انجام این فرآیند به پایتخت ارجاع داده می شوند. هم چنین تجهیز اتاق عمل با میکروسرجیکال لوپ این توانایی را به اورولوژیست مرکز خواهد داد که بتواند بهترین و دقیق ترین استحصال اسپرم را از بافت افراد آزوسپرم انجام دهد. 

وی در ادامه تصریح کرد: بدیهی است بهبود فضا و امکانات کلینیک ناباروری بیمارستان معتضدی علاوه بر منتفع شدن مراجعین می تواند زمینه را برای ایجاد رشته های تحصیلات تکمیلی از جمله دکترای بیولوژی تولید مثل و فلوشیپ نازایی که با توجه به اهمیت آن برای دانشگاه به طبع مورد توجه ویژه ریاست محترم دانشگاه و معاونت محترم آموزشی قرار دارد، فراهم آورد.

میترا بختیاری، سرپرست مرکز ناباروری استان کرمانشاه در ادامه اعلام داشت: IUI روش بسیار ساده‌ای ‌است که کاربرد بسیار گسترده‌ای در درمان ناباروری دارد. روش تزریق اسپرم شسته شده به درون حفره‌ رحم انجام شده و در این فرآیند موجب افزایش احتمال تماس تخمک با اسپرم در محیط رحم شده و شانس وقوع بارداری را افزایش می‌دهد.

وی افزود: خدماتی که در مرکز ناباروری صورت می پذیرد به استثنای بررسی های ژنتیکی شامل کل فرایندهایی است که در یک مرکز ناباروری ارائه می شود و شامل ICSI ، IVF، فریزینگ اسپرم، فریزینگ  تخمک، فریزینگ جنین و خراش آندومتر است که در ادامه به آن می پردازیم.

ICSI  (میکرواینجکشن یا تزریق اسپرم داخل تخمک):

عمدتا ‌در مواردی به کار می رود که اسپرم مرد از نظر تعداد، تحرک و یا شکل کیفیت لازم را ندارد و یا خانم مشکل لوله رحمی دارد.

به طور کلی در این روش، یک اسپرم در محیط آزمایشگاه داخل سیتوپلاسم تخمک تزریق می شود که به دنبال آن لقاح و تقسیم سلولی صورت می گیرد و جنین تشکیل می شود. میکرواینجکشن شامل چند مرحله تحریک تخمدان،‌ تخمک گیری، تزریق اسپرم داخل تخمک، لقاح و انتقال جنین است.

(In vitro fertilization) IVF لقاح مصنوعی:

بعد از IUI روش ساده تری می باشد. در این روش لقاح در خارج از بدن صورت می گیرد که در طی آن سلول‌های تخمک را در شرایط آزمایشگاهی با اسپرم بارور می‌کنند و یک یا چند سلول تخم به دست آمده را پس از گذشت چند مرحله تقسیم سلولی «۸ سلولی» یا «جنین ۵ روزه»، در رحم قرار می‌دهند تا روند رشد جنین به‌طور طبیعی ادامه پیدا کند.

فریزینگ اسپرم:

تاریخچه فریز اسپرم انسان، به قرن 18 و19 میلادی برمی گردد که برای اولین بار توسط اسپالانزای در سال1776 و مانتگاز در سال 1866 انجام شد. اما این تکنولوژی در قرن بیستم توسعه پیدا کرد و در اواخر دهه 1940 و حدود70  سال پیش امکان فریز اسپرم انسان مهیا شد. امروزه فریز اسپرم به ویژه در افراد مبتلا به سرطان، گونه های جانوری در معرض انقراض، تکنیک های کمک باروری یا ART (Assisted Reproductive Techniques)، حفظ باروری، فعالیت های تحقیقاتی و... استفاده می شود.

فریزینگ  تخمک:

این راه یکی از جدیدترین روش های کمک باروری شناخته شده است که متخصصان به آن انجماد تخمک می گویند. این روش به زنان این فرصت را می دهد تا پتانسیل بیشتری برای باروری و داشتن فرزند در مراحل زندگی خود در آینده داشته باشند.

فریزینگ جنین:

پس از اینکه روش لقاح مصنوعی خارج رحمی به عنوان متدی مناسب جای خود را باز کرد، ضرورت منجمد کردن جنین های تشکیل شده حس شد. برای انجام این روش (لقاح مصنوعی خارج رحمی)، به طور مصنوعی و با تجویز قرص های هورمونی به مادر، بدن او را وادار به تخمک گذاری بیش از حد می کنند و در نتیجه به جای اینکه این خانم مانند خانم های دیگر هر ماه تنها یک تخمک داشته باشد، در پایان مصرف داروها گاهی تا ۳۰ عدد تخمک آزاد می کند. این تخمک ها را با اسپرم پدر در محیط آزمایشگاه مجاور و جنین های سالم را انتخاب کرده و به محیط رحم و لوله های آن می فرستند و مابقی جنین ها جهت استفاده در انتقال های بعدی فریز می شوند.

خراش آندومتر:

خراش آندومتر روشی برای افزایش موفقیت لقاح خارج از رحم یا IVF است. این تکنیک جدید در برخی از زنان می‌تواند شانس لانه‌گزینی رویان در دیواره رحم را در یک دوره از انتقال جنین به میزان زیادی افزایش دهد. خراش آندومتر مشابه تست پاپ ‌اسمیر است و هزینه آن در مقایسه با هزینه ‌های دیگر روش‌های درمانی ناچیز است.

IUI SEX SELECTION /تعیین نوع جنسیت

تکنیکی است که به منظور انتخاب جنسیت فرزند پیش از لقاح انجام می شود. زوج هایی که دارای فرزندانی با جنسیت یکسان هستند، برای داشتن فرزندی با جنسیت متفاوت تعیین جنسیت می کنند. برخی از زوج ها نیز به خاطر داشتن ژن های مربوط به بیماری های خاص، با تعیین جنسیت از تولد فرزندی با بیماری ژنتیکی، پیشگیری می کنند.

تنظیم: پرویز رستمی