به گزارش مفدا، احمد مهری، کارشناس ارشد اپیدمیولوژی و همه‌گیر شناسی و عضو انجمن کارشناسان بهداشت در گفتگو با مفدا با اشاره به اتفاقات رخ داده در روستای چنارمحمودی لردگان، به تشریح وظایف و خدمات نیروهای بهداشتی و بهورزان پرداخت و به مردم این اطمینان خاطر را داد که شرایط بهداشتی و استریل در سطح مراکز و پایگاه‌های بهداشتی سراسر کشور فراهم است.

وی با تاکید بر اینکه بسیاری از مباحث مربوط به ایدز نه تنها در ایران که در کل دنیا محرمانه است، توضیح داد: مثبت بودن نتیجه آزمایش ایدز و خدمات رسانی در زمینه آن در همه جای دنیا محرمانه است به طوری که حتی خانواده خبر ندارد فرزندش آلوده به ایدز است(محرمانه است به طوری که گزارش ابتلا به ایدز به خود فرد داده می‌شود و به دیگران هیچ اطلاعی از ابتلای فرد نمی‌دهند حتی نزدیکترین افراد). بر همین اساس نمی‌توان به راحتی درباره اتفاقاتی که در روستای چنارمحمودی لردگان رخ داده، اظهار نظر کرد.

مهری با اشاره به اینکه سیستم سلامت کشور شامل دو بخش "بهداشت و درمان" و "آموزش" است، اظهار داشت: از اول انقلاب در حوزه بهداشت، شبکه‌های بهداشتی شکل گرفت و اولین جایی که خود را نشان داد در روستاها بود. این طرح ابتدا به صورت پایلوت آغاز شد و از آنجایی که سطح سواد مردم در آن زمان پایین بود، افرادی مانند شخص دکتر سعید نمکی و دکتر ملک افضلی و بزرگان دیگر، از بین مردم افرادی را آموزش دادند و آنها را به عنوان بهورز به روستاها معرفی کردند. این افراد متولی ارائه خدمات بهداشتی بر اساس بسته‌های خدمتی و وظایفی که وزارتخاته تعیین می‌کند، هستند.

این کارشناس ارشد اپیدمیولوژی با اشاره به تأثیر طرح تحول نظام سلامت بر خدمات بهداشتی، خاطر نشان کرد: بعد از گذشت ۴۰ سال سیستم بهداشتی کشور بهبود یافته و وضعیت سلامت مردم بهتر شد و با رواج شهرنشینی، سیستم بهداشت در شهرها نیز کامل شد. با اجرای طرح تحول، مراکز و پایگاه‌های بهداشت به پایگاه‌های سلامت و مراکز جامع سلامت تغییر نام دادند. در این مراکز شهری نیروهای انسانی کاردان و کارشناس بهداشت عمومی در حوزه بهداشت، خدماتی ارائه می‌دهند که مشابه آن در روستاها توسط بهورزان ارائه می‌شود.

وی در تکمیل صحبت‌های خود گفت: در هر روستا بر اساس جمعیت، یک خانه بهداشت وجود دارد و یک بهورز مرد و یک بهورز زن نیز خدمات ارائه می‌دهند. قبلا اولویت با این بود که بهورز سالکن روستا و دارای مدرک حداقل دیپلم باشد. با افزایش سطح سواد جامعه و رشد تحصیلات دانشگاهی، در حال حاضر بسیاری از بهورزها دارای حداقل مدرک فوق دیپلم هستند و حتی بهورزی داریم که با مدرک دکترا در حال خدمت‌رسانی در این عرصه است.

این عضو انجمن کارشناسان بهداشت همچنین اضافه کرد: بر اساس گروه‌های هدفی که در روستاها وجود دارند، مانند سالمندان، کودکان و زنان باردار و بر اساس بیماری‌های واگیردار و طرح‌های مبارزه با برخی بیماری‌ها، وزارت بهداشت بسته‌ها و خدماتی تعریف کرده است که بهورزان باید آن خدمات را بر اساس بسته‌های تعریف شده، ارائه دهند.

مثلا در مورد ایدز، بهورز موظف است بیماریابی کند، موارد مشکوک را به سطح بالاتر در مراکز بهداشت روستایی ارجاع و با برقرار کردن ارتباط با مردم آموزش‌های لازم را به آنها ارائه دهد. تشکیل گروه‌های آموزشی در سطح مدارس و مساجد و در بین گروه‌های مردمی و ارائه خدماتی مثل واکسیناسیون از دیگر وظایف یک بهورز است.

مهری با اشاره به شایعاتی مبنی بر اینکه بهورز روستای چنارمحمودی لردگان خونگیری انجام داده است، توضیح داد: من نمی‌دانم در این روستا چه اتفاقاتی افتاده، اما لازم می‌دانم به این موضوع اشاره کنم که در شرح وظایف یک بهورز هیچ خونگیری وجود ندارد و یک بهورز برای این کار اصلا آموزش ندیده و اجازه خونگیری و حتی تزریقات مگر تزریق واکسن، ندارد. تنها کاری که یک بهورز در آن با خون سر و کار دارد انجام تست دیابت است که تنها ازسوزن بسیار ریز لنست استفاده میشود؛ نه تستی که باید برای آن سه سی‌سی خون به آزمایشگاه برود. تنها وظیفه‌ای که بهورز دارد این است که بر اساس دستگاه گلوکومتری که در اختیار دارد تست بگیرد.

وی در پاسخ به این سوال که آیا با تست قند خون، ویروس HIV منتقل می‌شود یا خیر، بیان داشت: یکی از روش‌های انتقال ویروس HIV، انتقال با سوزن و سر سوزن آلوده است. بر اساس اطلاعات همه‌گیرشناسی، اگر یک سوزن تزریقات نه سوزن تست دیابت، آلوده به ویروس HIV  باشد، شانس انتقال ویروس به انسان دیگر سه صدم درصد و حتی کمتر است. در مجموع باید بگوید که احتمال انتقال این ویروس از طریق سوزن تست قند خون وجود دارد اما بسیار پایین است. با این حال ابتلا تنها از طریق سوزن نیست و راه‌های مختلفی مانند تتو کردن و ارتباط جنسی با شخص آلوده نیز می‌تواند در این انتقال دخیل باشد.

این کارشناس ارشد اپیدمیولوژی در ادامه افزود: نکته مهم دیگر اینکه از زمانی که احتمال می‌دهیم ویروس منتقل شده تا زمانی که جواب تست مثبت شود، مدت زمانی باید بگذرد؛ به بیان دیگر این طور نیست که همین الان اگر سوزن آلوده به دست شما خورد، یک ساعت دیگر تست مثبت است. این بحث‌ها علمی است و ارتباطی به موضوع لردگان ندارد.

مهری در پاسخ به این سوال که همه‌گیری بیماری‌های واگیردار در مناطق روستایی نسبت به مناطق شهری چقدر است، گفت: برای هر بیماری یک حد انتظار وجود دارد که بر اساس شرایط و جمعیت تعیین می‌شود و من نمی‌توانم تعیین کنم که درباره یک بیماری اپیدمی داریم یا نه؛ به علاوه اینکه این جریان به نسبت بیماری‌های مختلف متفاوت است و فقط می‌توانیم به آمار وزارت بهداشت استناد کنیم.

این عضو انجمن کارشناسان بهداشت، در ادامه تاکید کرد: تمام کسانی که در حوزه بهداشت در کشور کار می‌کنند، مردم ایرانند؛ همکاران من در هر جای ایران که مشغول به فعالیت و ارائه خدمات هستند، از بهورز تا ماما، پزشک و کاردان و کارشناس  بهداشت همه ایرانی هستند از جای دیگر نیامده‌اند که خدای نکرده باعث انتقال بیماری به هموطنانمان شوند. همان طور که احتمال هر گونه خطای پزشکی وجود دارد و عمدی هم نیست و سهوی است، امکان دارد در حوزه بهداشت نیز هر مساله‌ای پیش بیاید؛ این موضوع نباید باعث شود آن اتفاق را به همه کادر بهداشت کشور تعمیم دهیم.

وی همچنین اضافه کرد: بدون هر گونه پیشداوری درباره مقصر بودن یا نبودن بهورز روستای چنارمحمودی لردگان، اعلام می‌کنم دغدغه ما این است که ۴۰ سال نیروهای بهورزی و کاردانان و کارشناسان بهداشت در این کشور تلاش کردند و مردم را آموزش دادند و فعالیت‌ها و خدمات بسیاری از جمله واکسیناسیون‌ها و ریشه‌کنی بیماری‌ها را انجام داندند،  یک اتفاق نباید باعث زیر سوال رفتن این ۴۰ سال خدمت نیروهای بهداشتی شود. اخیرا کشور ایران موفق شده تایید حذف سرخک را از سازمان جهانی بهداشت بگیرد در حالی که این موضوع در آمریکا باعث گرفتاری شده است؛ یقینا این امر با تلاش نیروهای خدوم بهداشتی محقق شد.

این کارشناس ارشد اپیدمیولوژی تاکید کرد: سیستم بهداشت قانون و قاعده خود را دارد و نیرو بر اساس پایش حقوق می‌گیرد؛ مثلا موظف است بعد از پر شدن سه چهارم سطل حاوی سرسوزن‌های آلوده، آن را پلمپ کند، نباید واکسیناسیونی بدون سرنگ استریل انجام شود و بدون رعایت نکات ایمنی نباید کاری صورت گیرد. تاکید می‌کنم شرایط استریل در سطح مراکز و پایگاه‌های بهداشتی فراهم است و مردم نگرانی از این بابت نداشته باشند که مبادا ماجرای  لردگان در جاهای دیگر هم اتفاق می‌افتد.

مهری در پایان با ذکر اینکه نیروهای بهداشتی در سراسر کشور از اتفاقی که در لردگان افتاده بسیار نارحت هستند، خاطر نشان کرد: ما به عنوان جامعه علوم بهداشتی از وزارت بهداشت و مقامات قضایی درخواست داریم با حفظ کرامت، شأن و آبروی مردم عزیز آن منطقه، موضوع روشن شود و اطلاعات لازم به مردم داده شود تا مبادا مردم نسبت به خدمات حوزه بهداشت بی‌اعتماد شوند.